Mükemmeliyetçi kişilerin hastalığı: Fibromiyalji

Salı 12 Ekim

Mükemmeliyetçi kişilerin hastalığı: Fibromiyalji

 

Tanısı en zor konulan hastalıkların başında gelen fibromiyalji, dünya nüfusunun yüzde 4'ünü etkileyecek kadar yaygın görülüyor. Ağrı, yorgunluk ve halsizlikle kendini gösteren bu hastalık yaşam tarzının değiştirilmesi ile tedavi ediliyor.

 

Fibromiyalji nedir?

Fibromiyalji (FM); hassas, mükemmeliyetçi kişilerin hastalığı olarak tanımlanıyor. Özellikle sırt, boyun, omuz ve kalçalarda belirgin olmak üzere yaygın kas-eklem ağrısı, yorgunluk, sabah tutukluğu ile kendini belli eden kronik bir kas iskelet sistemi hastalığı.

 

Kimlerde daha sık görülüyor?

Her yaşta ve her iki cinste görülebilmekle birlikte; en sık 30-60 yaş arasında, daha çok sosyoekonomik açıdan üstün düzeyde yaşayan ve stresli bir yaşam temposu olan kadınlarda görülüyor. Son yıllarda yapılan çalışmalar, fibromiyaljinin erkeklerde de sık görüldüğünü ortaya koyuyor. Hatta bazı epidemiyolojik çalışmalar neredeyse kadınlar ile aynı sıklıkta görüldüğünü bildiriyor. Bu sıklık kadınlarda yüzde 3,8-4,8 erkeklerde de yüzde 1,6-4,8 oranında değişiyor. Türkiye’de de 600 bin ile bir milyon arasındaki erkeğin fibromiyalji hastası olduğu tahmin ediliyor. Bu hastaların, çevresindeki insanlardan birçok beklentisi oluyor. Her şey zamanında ve doğru düzgün yapılmalı. Bu kişiler, bir o kadar da verici oluyorlar. İşte bu yüzden, yakın çevresi de onlardan daimi olarak bazı beklentiler içerisinde oluyor.

 

Hastalık nasıl bir seyir izleyerek oluşuyor?

Fibromiyalji hastalığının ortaya çıkış nedeni tam olarak bilinmiyor. Hastaların çoğunda uzun süreli yanlış postür (duruş) veya hastalık nedeniyle ya da tekrarlayan yaralanmalar sonucunda ağrı yaşanabiliyor. Aşırı stres, düşme, çarpma, özellikle trafik kazası gibi travmaların merkezi sinir sistemine etki ederek FM’e yol açtığı da ileri sürülüyor.

 

Hastalığın tanısı nasıl konuyor?

Fibromiyaljide, laboratuvar ve röntgen gibi herhangi bir kesin tanı yöntemi yok. Ancak üç aydan daha uzun süren, vücutta yaygın ağrı ve 18 hassas noktadan en az 11’inde üzerine bastırmakla aşırı hassasiyetin meydana gelişi FM tanısının en önemli belirtisi oluyor.

 

Tedavisi nasıl yapılıyor?

Tedavide dört amaç oluyor. İlki, ağrıyı azaltmak ve uykuyu düzenlemek için ilaç tedavisi oluyor. Ardından kasları germek ve kardiyovasküler uyumu artırmak için egzersiz yapılması isteniyor. Tedavinin üçüncü basamağında kas spazmını azaltmaya yönelik gevşeme egzersizleri öneriliyor. Son basamak olarak da hastaların, hastalığı anlamaya ve baş etmeye yardımcı eğitim programlarından yararlanmaları isteniliyor.

 

Tedaviden sonra hastalığın tekrarlama riski var mı?

Fibromiyalji hastaları genellikle uygulanan fiziksel ve psikolojik tedavi sonucu hayat alışkanlıklarını ve yaşam kalitelerini değiştirebilirse hastalıktan kurtulabiliyor. Ancak hiçbir hasta tamamen stresten uzaklaşmayı başaramadığı için belirli aralıklarla uzman bir fizyoterapist tarafından tedaviye alınıp hayatlarının bazı dönemlerinde ağrılı, bazı dönemlerinde ise ağrısız bir yaşam sürme alışkanlıklarını kabulleniyorlar.

 

 

Bu belirtilere dikkat!

■ Üç ayı aşkın süredir devam eden yaygın vücut ağrısı. Kaslarda ve eklemlerde hissedilen bu ağrı, vücudun farklı yerlerinde dolaşma eğilimi gösterse de en sık boyun, bel, kol, göğüs, kalça ve bacaklarda hissediliyor.

■ Soğuk ve nemli havalarda ağrılar şiddetlenebiliyor.

■ Uyku bozuklukları çok sık görülüyor.

■ Sabahları tutukluk ve ilerleyen saatlerde yorgunluk, gerilim veya migren tipi baş ağrısı ile sersemlik hissi yaşanabiliyor.

■ Konsantrasyon güçlüğü çekiliyor.

■ El, kol, ayak, bacak veya yüzde hissizlik ile karıncalanma hissedilebiliyor.

■ Karın ağrısı, şişlik, kabızlık gibi mide-bağırsak şikâyetleri olabiliyor.

■ idrara sık çıkma gibi şikâyetler tek tek görülebileceği gibi hepsi bir arada da yaşanabiliyor.

 

Ağrı noktaları

Hassas noktaların varlığı fibromiyalji hastalığını işaret edebiliyor. Hassas nokta; üzerine yaklaşık 4 kilogramlık basınç uygulandığında hastanın ağrıdan yakındığı anatomik bölgeye deniyor. Bu bölgeler şöyle sıralanıyor:

1- Başın arka kafa bölgesi,

2- Boynun ön ve alt bölgesi,

3– Sırttaki trapez kasının ortası,

4- Kürek kemiği çıkıntısı,

5- 2. kaburganın öne uzantısı,

6- Dirseklerin dış yanları,

7- Uyluk üstü ve dış yanı,

8- Kalçanın üst, dış yanı,

9- Dizlerin iç yan kısmı.

Bu makale Formsante tarafından 24Kitchen için hazırlanmıştır.