Yaşa göre check-up

Perşembe 14 Ekim

Yaşa göre check-up

 

Sağlıklı ve uzun bir ömür sürebilmek için düzenli olarak bazı kontrollerden geçmelisiniz. Yaşınıza göre yaptırmanız gereken test ve taramaları içeren check-up listesine mutlaka göz atın.

 

 20-40 YAŞ ARALIĞI

-Açlık kan şekeri: Şeker hastalığı ya da gizli şeker taraması hakkında bilgi veriyor.

-Karaciğer fonksiyon testleri: Karaciğerdeki fonksiyon bozuklukları, yağlanma ile ilgili sorunları tespit ediyor.

-Böbrek fonksiyon testleri: Böbreğin süzme fonksiyonu ile ilgili sorunlar görülüyor.

-Kolesterol: Koroner arter hastalığı riski olup olmadığı belirleniyor.

-Tiroid testleri: Tiroid bezinin fonksiyonları hakkında kısmi bilgi veriyor.

-Hepatit B ve C ile ilgili testler: Hepatit B için koruyuculuk-taşıyıcılık, Hepatit C için hastalık durumunun olup olmadığı anlaşılıyor.

-Tam kan sayımı: Kansızlık, infeksiyon, pıhtılaşma hücreleri bilgisi alınıyor.

-CRP ve ESR: Bazı enfeksiyon veya romatizmal hastalıklarla ilgili bilgi veriyor.

-Tam idrar analizi: İdrardaki atıklar, enfeksiyonlar ve fark edilmeyen kanamalar ortaya çıkıyor.

-Akciğer grafisi: Akciğerde enfeksiyon, kendi dokusundan kaynaklanan hastalıklar, grafiye giren omurgada ve diğer kemiklerdeki hastalıklar, kalbin büyüklüğü hakkında bilgi alınıyor.

-Karın ultrasonografisi: Karaciğer, böbrek, dalak, pankreas, mesane, prostat ve abdominal aorta taranıyor.

-EKG: Kalp ritmi ve atımı hakkında sonuç veriyor.

-Ultrason: Kadınlarda meme ultrasonu ile kist ve tümör taraması yapılıyor.

 

*Ailenizde bir hastalık öyküsü varsa

Ailede kalp ve damar hastalığı, kanser öyküsü ve özellikle kadınlar için meme kanseri riski varsa bu testlere ek olarak ileri tarama testleri yapılıyor.

 

40-50 YAŞ ARALIĞI

20-40 YAŞ ARALIĞINDAKI LİSTEYE EK OLARAK;

-PSA (Prostatspesifikantijen): Erkeklerde görülen Prostat kanserini kan testiyle taramayı sağlayan belirteçlere bakılıyor (yüksekliği her zaman kanser anlamına gelmiyor).

-Dışkıda gizli kan: Mide-bağırsak sisteminde fark edilmeden oluşan kanamalar hakkında bilgi veriyor.

-Üroloji muayenesi: Prostat, diğer ürolojik organlar ve cinsel işlev durumu tespit ediliyor.

-Kardiyoloji muayenesi: Kalp ve dolaşım sistemi ile ilgili hastalık olasılıkları taranıyor.

-Hormon tesleri: Kadınlarda menopoz açısından önem taşıyan hormon testleri öneriliyor.

 

50-75 YAŞ ARALIĞI

İLK İKİ LİSTEYE EK OLARAK;

-Kolonoskopi: Gastroenteroloji kılavuzları, aile öyküsü olmasa da 50 yaşın üstünde kolonun (kalın bağırsağın) kolonoskopi ile incelenmesini öneriyor.

 

+75 YAŞ

İLK ÜÇ LİSTEYE EK OLARAK;

-Kemik mineral dansitometri: Kemik yoğunluğu taranıyor.

 

CHECK-UP SÜRECİ

Süreç, iki temel görüşmeden oluşuyor. İlk görüşmede tüm riskler değerlendiriliyor ve hangi testler ile muayenelerin yapılacağı belirleniyor. Bu görüşmeye risk değerlendirme görüşmesi deniliyor. Tüm muayenelerin ve test sonuçlarının raporlarıyla netleşmesinden sonraki ikinci ve son görüşmede varsa

sorun alanlarıyla ilgili yapılması gerekenler ve izlem sıklıkları konuşuluyor. Yetişkin aşılama takvimine göre aşılar da burada organize ediliyor.

-Risk değerlendirme kapsamında kişinin yakınmaları değerlendirilirken, kişinin horladığı ve gece nefesinin durduğu bilgisi alındığında uyku testi (polisomnografi) gibi bazı testler yapılması gerekebiliyor.

-Aile risklerini değerlendirirken öğrenilen örneğin annedeki 55 yaş başlangıçlı kolon kanseri, 45 yaşından itibaren kişinin kolonoskopiyle taranmasını gerektirebiliyor.

-Kapalı alanda çalışanlarda çevresel nedenlerden (güneş görememek nedeniyle) D vitamini düzeyini de tarama ihtiyacı olabiliyor.

-Sigara alışkanlığı yılda 30 paket ve üzerindeyse düşük doz akciğer tomografisi ile akciğerlerin taranması gerekebiliyor. Bu test panellerine, fizik muayenedeki bulgulardan kaynaklanan risklerin belirlenmesi için iç hastalıkları ya da aile hekimliğinin yaptığı fizik muayene de eklenebilir. Örneğin fizik muayenede tiroid nodülü saptanırsa bunun ultrasonografik incelemesi de yapılıyor. Ailede kanser yükü yüksekse, genetik danışmanlık da önerilebiliyor. Bu örnekler kişiye göre değişkenlik gösteriyor.

Bu makale Formsante tarafından 24Kitchen için hazırlanmıştır.